Teges Dharma Wacana
Dharma wacana inggih punika bebaosan sane maosang indik ajahan agama, adat lan budaya sane kawedarang ring umat Hindu. Yening cutetang, Dharma Wacana maarti bebaosan sane madaging indik tatwa agama sane sampun pastika
Tetujon Dharma Wacana
Dharma wacana medue tetujon inggih punika:
- Anggen ngawewehin kaweruhan
- Nelabang ajaran agama
- Ngamargiang paindikan agama, masyarakat, wangsa lan negara
Tata Cara Dharma Wacana
Dharma wacana sane becik sapatutnyane nganggen basa sane becik lan nenten nganggen istilah asing. Ring sor puniki wenten makudang-kudang tata cara madharma wacana.
- Spontan: Yening ngangge metode puniki, sane maktayang dharma wacana ten madue persiapan utawi teks.
- Ngangge Teks : Ring metode puniki, sane maktayang dharma wacana sampun madue teks. Teks puniki madaging isi dharma punika.
- Memoriter : Yening metode memoriter, naskah dharma wacana sampun kasiagayang nangin raris kaapalang olih sang sane madharma wacana
- Esktemporan : Ring metode puniki, sane madharma wacana maktayang unteng-unteng napi sane pacang katlatarang, raris kalimbakang sajeroning madharma wacana
Wangun Dharma Wacana
Wangun dharma wacana kapaah dados tiga (3), inggih punika
- Pamahbah : Ring pamahbah madaging pangastungkara, matur suksma ring pengater acara.
- Daging : Ring daging puniki mahbahang dharma wacana sane lakar baktayang.
- Pamuput : Ring pamuput madaging reringkesan daging bebaosan lan nyutetang napi sane kaaptiang miwah parama santi
Related Posts
Tetikesan Dharma Wacana
Mangda napi sane kawedar ring dharma wacana prasida nudut kayun sang sane mirengang, sane madharma wacana patut taler nguratiang tetikesan mapidarta inggih punika
| Wicara | Inggih punika kawagedan ngeninin indik topik utawi tema sane kabaktayang mangda prasida nudut kayun sang sane mirengang. |
| Wiraga | Inggih punika semita, laras, agem, utawi bahasa tubuh sang sane maktayang dharma wacana punika. |
| Wirama | Inggih punika tata suara sane mapaiketan ring suara utawi vokal miwah intonasi sane anut ring punggelan lengkara mangda kapireng lengut. |
| Wirasa | Inggih punika rasa penghayatan ritatkala maktayang dharma wacana mangda daging dharma wacanane punika prasida nuek pikayunan sang sane mirengang. |
Contoh Dharma Wacana : Tri Rna
Tri Rna
Matur suksma antuk galah sane kapaica ring titiang, sadurung titiang ngelantur ring ida dane sareng sami lugrayang titiang ngaturang pangastungkara,
Om Swastiastu
Dane Jro mangku sane suciang titiang,
Bapak kepala sekolah sane mustikayang titiang,
Bapak ibu guru sane subaktinin titian lan,
Para sisya sane tresna sihin titian.
Pinih ajeng titiang jagi ngiring nincapang rasa angayu bahagia ring Ida Sang Hyang Whidi Wasa duaning sangkaning pasuecan Ida, titiang sareng ida dane praside memangguh kerahayuan sekadi mangkin. Titiang I Wayan Aditya Januardi ring kelas roras ap siki SMK PGRI 3 Denpasar jagi maktayang dharma wacana sane mamurda tri rna.
Ida dane sinamian, tatkala iraga makejang embas ka jagad loka, iraga sampun kaiket olih Tri Rna. Tri mateges tiga, lan rna mateges utang. Tri rna inggih punika tiga utang sane sampun iraga polih saking embas lan patut raga taur utawi tebus. Pah pahan tri rna inggih punika:
- Dewa rna
- Pitra rna
- Rsi rna.
Sane kapertama inggih punika dewa rna. Dewa rna inggih punika utang majeng ring Ida Shang Hyang Widhi Wasa sangkaning Ida sampun molihang atman utawi amerta. Ring dewa rna puniki dados iraga tebus ajak tata sekadi
- Seleg maturang kapura yening purnama, galungan, lan rahina sane tiosan
- Ngaturang puja tri sandya awai ping tiga, semengan tengai lan sanja.
- Ngelaksanayang dewa lan bhuta yadnya
- Maparilaksana sane becik lan patut
- Ngalaksanayang ajah ajahan tri hita karana lan sane tiosan
Sane kaping kalih inggih punika Pitra Rna. Pitra rna inggih punika utang majeng ring kawitan utawi leluhur iraga. Leluhur puniki mateges meme lan bapa, kaki lan niang, ngantos buyut iraga. Iraga patut nebus utang saking leluhur santukan leluhur sekadi meme lan bapa sampun ngerunguang iraga sekad cenik ngantos jani. Iraga dados nebus pitra rna ajak tata sekadi:
- Ngelaksanayang manusa lan pitra yadnya sekadi
- Ngalaksanayang upakara ngaben
- Ngelaksanayang upakara mepandes,
- Subakti sareng rerama
- Ngaryaning sanggah kemulan utawi rong tiga
Sane kaping tiga inggih punika rsi rna. Rsi rna inggih punika utang majeng ring rsi utawi maharsi, bhagawan bhawagan, lan pandita utawi pinandita saantukan ida sampun molihang sastra satra utawi kaweruhan ring iraga sareng sami, lan ida sampun nuntun iraga maparilaksana sane becik lan patut. Rsi rna dados raga katebus antuk
- Ngewangiang rsi, lan pandita
- Ngalaksanayang napi sane dados ajah ajahan ida
- Ngalaksanayang rsi yadnya
Ida dane sareng sami sane wangiang titiang. Tri rna punika dados katebus antuk ngalaksanayang panca yadnya. Dewa rna katebus antuk dewa yadna lan bhuta yadnya. Rsi rna katebus antuk rsi yadnya. Pitra rna katebus antuk pitra yadnya lan manusa yadnya. Iraga patut uning napi nike tri rna lan sapunapi sane prasida anggen raga nebus utang punika. Yening utang iraga sampun katebus, idupe lakar nemu kerahayuan.
Ida dane sareng sami sane wangiang titiang. Ring napi sane lanturang titiang wawu, prasida kacutetang asapuniki:
- Tri rna inggih punika tiga utang sampun iraga polih saking embas lan patut raga taur utawi tebus
- Tri rna prasida katebus nganggen panca yadnya
- Yening tri rna sampun katebus, idupe sinah lakar nemu bagia.
Inggih asapunika dharma wacana sane kaaturin titiang. Suskma manut ida dane sane sampun mirengang. Yening wenten parilaksana titiang sane ten becik lan ten manut ring pikayunan ida sarenh sami, titiang nunas gung rena sinampura. Puputin titiang antuk parama santhi,
Om Santhi, Santhi, Santhi Om